Aku bukan Kamu

Aku adalah Aku
Aku Dedikasikan Untuk
Semua yang tahu Aku
Semua yang mengerti Aku
Semua yang percaya Aku
Dan Semua yang butuh Aku
Semua tentang Aku
Bukan Dia, Kamu, Kalian, ataupun Mereka
tapi hanya Aku
Seorang...
Sendiri...
tanpa siapapun...
tanpa Dia, Kamu, Kalian ataupun Mereka
Itulah Aku yang adalah Aku
Showing posts with label Sinau Kabudayan Jawa. Show all posts
Showing posts with label Sinau Kabudayan Jawa. Show all posts

Thursday, February 19, 2009

Pênanggalan Jåwå (Båså Jåwå)


Pênanggalan Jåwå
Étungan ing pênanggalan Jåwå luwíh rumít lan pêpak bangêt mênåwå dibandhingaké karo pênanggalan liyané.
Pêpaké étungan mbúktèkaké sêtitiné Jåwå anggóné ngamati kahanan sêmèsta lan pêngaruhé ånå ing bumi sartå pêngaruhé marang kahanan uríp lan panguripané manungså.
Pêpaké étungan tåtå pênanggalan Jåwå bisa diatúraké, mangkéné:

1. Pasaran (Påncåwårå) : étungan dinå cacah 5 (limå) :
1.1. Kliwón (Kasih),
1.2. Lêgi (Manis),
1.3. Pahíng (Jênar),
1.4. Pón (Palgunå),
1.5. Wagé (Cêmêngan, Krêsnå, Langkíng).
2. Paringkêlan (Sadwårå) : étungan dinå cacah 6 (ênêm) :
2.1. Tunglé,
2.2. Aryang,
2.3. Warukúng,
2.4. Paningrón,
2.5. Uwas,
2.6. Mawulu.
3. Padinan (Saptåwårå) : étungan dinå cacah 7 (pitu) :
3.1. Ahad utåwå Minggu (Dhité, Radhité, Radhityå),
3.2. Sênèn (Somå),
3.3. Sêlåså (Anggårå),
3.4. Rêbo (Budhå),
3.5. Kêmís (Rèspati, Wrahaspati),
3.6. Jêmuwah (Sukrå),
3.7. Saptu (Tumpak, Saniscårå).
4. Padéwan (Haståwårå) : étungan dinå cacah 8 (wolu):
4.1. Sri,
4.2. Indrå,
4.3. Guru,
4.4. Yåmå,
4.5. Rudrå,
4.6. Bråmå,
4.7. Kålå,
4.8. Umå.
5. Padangón (Nåwåwårå) : étungan dinå cacah 9 (sångå) :
5.1 Dangu,
5.2. Jagúr,
5.3. Gigís,
5.4. Kérangan,
5.5. Nohan,
5.6. Wogan,
5.7. Tulús,
5.8. Wurúng,
5.9. Dadi.
6. Wuku (minggu) ånå 30 (têlúng pulúh) :
Sintå, Landhêp, Wukír, Kuranthil, Tolu, Gumbrêg, Warigalít,
Warigagúng, Julúngwangi, Sungsang, Galungan, Kuningan, Langkír,
Måndhåsiyå, Julúngpujúd, Pahang, Kuruwêlút, Marakèh, Tambír,
Madhangkungan, Maktal, Wuyé, Manahíl, Prangbakat, Bålå, Wugu,
Wayang, Kulawu, Dhukút, Watugunúng.
7. Sasi ånå 12 (rolas) :
Surå, Sapar, Mulúd, Bakdåmulúd, Jumadilawal, Jumadilakir, Rêjêb,
Ruwah, Påså, Sawal, Dulkaidah, Bêsar.
8. Tahun ånå 8 (wolu) :
Alip, Éhé, Jimawal, Jé, Dal, Bé, Wawu, Jimakír.
9. Windu (umúr 8 tahun) cacahé ånå 4 (papat) :
9.1. Windu Adi (Linuwíh),
9.2. Windu Kuntårå (UIah),
9.3. Windu Sêngårå (Panjír), lan
9.4. Windu Sancåyå (Sarawungan).
Lakuníng Windu saubêngan ånå 32 taún.
10. Lambang (umúr 8 tahún) cacahé ånå 2.
Jênêngé urút jênêngé Wuku manut tumibané tanggal 1 Surå taun Alip
ånå ing dinå kang klêbu ing Wuku síng kanggo jênêng.
Lakuníng Lambang saubêngan ana 16 taun.
11. Kurup (umur 15 windu = 120 tahún).
Jênêngé Kurúp ånå (7) pitu, manút tibané dinå tanggal 1 Sura taun
Alip : Tibå dinå :
11.1. Jêmuwah - Jamngiyah,
11.2. Kêmís- Kamsiyah,
11.3. Rêbo - Arbangiyah,
11.4. Sêlåså - Salasiyah,
11.5. Sênèn - Isnaniyah,
11.6 Akad - Akadiyah, lan
11.7 Sabtu - Sabtiyah.
12. Mångså (sasi manút Suryåsangkålå, Tahún Såkå) :
12.1. Kåså = Karttikå,
12.2. Karo = Puså,
12.3. Katêlu = Manggasri,
12.4. Kapat = Citrå,
12.5. Kalimå = Månggåkålå,
12.6. Kanêm = Nåyå,
12.7. Kapitu = Palgunå,
12.8. Kawolu = Wisåkå,
12.9. Kasångå = Jitå,
12.10. Kasapulúh = Srawånå,
12.11. Dhastå (Kasêwêlas) = Pådråwånå,
12.12. Såddhå (Karolas) = Asuji
Sumbêr : Yayasan Sêkarjagad


Baca Selanjutnya...

Sistem Penanggalan Jawa


Sistim Penanggalan Jawa lebih lengkap dan komprehensif apabila dibandingkan dengan sistim penanggalan lainnya, lengkap dan komprehensifnya adalah suatu pembuktian bahwa ketelitian Jawa dalam mengamati kondisi dan pengaruh seluruh alam semesta terhadap planet bumi seisinya termasuk pengaruh kepada pranatan kehidupan manusia, dapat disampaikan antara lain adanya rumusan tata penanggalan jawa sebagai berikut

1. Pancawara – Pasaran;
Perhitungan hari dengan siklus 5 harian :
1. Kliwon / Kasih
2. Legi / Manis
3. Pahing / Jenar
4. Pon / Palguna
5. Wage / Kresna / Langking.

2. Sadwara – Paringkelan,
Perhitungan hari dengan siklus 6 harian :
1. Tungle / Daun 4. Paningron / Mina / Ikan
2. Aryang / Manusia 5. Uwas / Peksi / Burung
3. Wurukung / Hewan 6. Mawulu / Taru / Benih
3. Saptawara – Padinan,
Perhitungan hari dengan siklus 7 harian :
1. Minggu / Radite 5. Kemis / Respati
2. Senen / Soma 6. Jemuwah / Sukra
3. Selasa / Anggara 7. Setu / Tumpak / Saniscara
4. Rebo / Budha
4. Hastawara – Padewan,
Perhitungan hari dengan siklus 8 harian :
1. Sri 5. Rudra
2. Indra 6. Brahma
3. Guru 7. Kala
4. Yama 8. Uma
5. Sangawara – Padangon,
Perhitungan hari dengan siklus 9 harian :
1. Dangu / Batu 6. Wogan / Ulat
2. Jagur / Harimau 7. Tulus / Air
3. Gigis / Bumi 8. Wurung / Api
4. Kerangan / Matahari 9. Dadi / Kayu
5. Nohan / Rembulan
6. Wuku,
Perhitungan hari dengan siklus mingguan dari 30 wuku :
01. Sinta 16. Pahang
02. Landhep 17. Kuruwelut
03. Wukir 18. Marakeh
04. Kurantil 19. Tambir
05. Tolu 20. Medhangkungan
06. Gumbreg 21. Maktal
07. Warigalit 22. Wuye
08. Warigagung 23. Manahil
09. Julungwangi 24. Prangbakat
10. Sungsang 25. Bala
11. Galungan 26. Wugu
12. Kuningan 27. Wayang
13. Langkir 28. Kulawu
14. Mandhasiya 29. Dhukut
15. Julungpujud 30. Watugunung
7. Sasi Jawa – ada 12 :
01. Sura 07. Rejeb
02. Sapar 08. Ruwah
03. Mulud 09. Poso
04. Bakdomulud 10. Sawal
05. Jumadilawal 11. Dulkangidah
06. Jumadilakhir 12. Besar
8. Tahun Jawa – ada 8 :
01. Alip 05. Dal
02. Ehe 06. Be
03. Jimawal 07. Wawu
04. Je 08. Jimakir
9. Windu – umurnya 8 tahun :
01. Adi / Linuwih 03. Sengara / Panjir
02. Kuntara 04. Sancaya / Sarawungan
10. Lambang – umurnya 8 tahun jumlahnya ada 2 :
01. Lambang Langkir dan
02. Lambang Kulawu.
11. Kurup – umurnya 15 windu atau 120 tahun,
ada 7 kurup (menurut tanggal 1 Suro tahun Alip) :
01. Senen / Isananiyah 05. Jemuwah / Jamngiyah
02. Selasa / Salasiyah 06. Setu / Sabtiyah
03. Rebo / Arbangiyah 07. Akad / Akdiyah
04. Kemis / kamsiyah
12. Mangsa- jumlahnya 12 :
01. Kasa / Kartika 07. Kapitu / Palguna
02. Karo / Pusa 08. Kawolu / Wisaka
03. Katiga / Manggasri 09. Kasanga / Jita
04. Kapat / Setra 10. kasepuluh / Srawana
05. Kalima / Manggala 11. kasewelas / Sadha
06. Kanem / Maya 12. Karolas / Asuji

Sistim Penanggalan Jawa disebut juga Penanggalan Jawa Candrasangkala atau perhitungan penanggalan bedasarkan peredaran Bulan mengitari Bumi.
Petungan penanggalan Jawa sudah dicocokkan dengan penanggalan Hijriah.
Namun demikian pencocokkan ini bukanlah menjiplak sepenuhnya juga memperhunakan perhitungan yang rumit oleh para leluluhur kita.
Ada perbedaan yang hakiki antara sistim perhitungan penanggalan Jawa dengan penanggalan Hijriah, perbedaan yang nyata adalah pada saat penetapan pergantian hari ketika pergantian sasi/bulan.
Candrasangkala Jawa menetapkan bahwa pergantian hari ketika pergantian sasi waktunya adalah tetap yaitu pada saat matahari terbenam (surup – antara pukul 17.00 sampai dengan 18.00), sedangkan pergantian hari ketika pergantian sasi/bulan pada penanggalan Hijriah ditentukan melalui Hilal dan Rukyat.

Sumbêr : Yayasan Sêkarjagad




Baca Selanjutnya...

Abjad Latin Untuk Bahasa Jawa


Abjad Latin untuk keperluan menulis dan membaca Bahasa Jawa, dimaksudkan agar dapat digunakan sebagai pedoman bagi para Sutresna (penggemar), khususnya yang bukan pemakai/penutur bahasa Jawa agar dapat membaca artikel/andharan dalam bahasa Jawa secara benar.

1. Aksårå ‘a’ diwaca ‘a’
arang, branang, carang, dagang, egrang. gajah, haram, jamas, kramas,
larang, marang, nantang, palang, rajah, sarang, tambak, warang, yasan.
Pamrayogi Ki Demang : mbóten wónten perubahan (sami)
arang, branang, carang, dagang, egrang. gajah, haram, jamas, kramas,
larang, marang, nantang, palang, rajah, sarang, tambak, warang, yasan.
(Réfêrènsi : Javaanche Taal 1896.)
2. Aksårå ‘a” diwaca ‘å’ Jåwå
ana, bara, cara, dasanama, gana, hama, jaka, kala, lara, mata, nata,
para, rasa, tata, wanda.
Pamrayogi Ki Demang : ‘a’ dados ‘å’ Jåwå
ånå, bårå, cårå, dåsånåmå, gånå, håmå, jåkå, kålå, låra, måtå, nåtå,
pårå, råså, tåtå, wåndå.
(Réfêrènsi : Javaanche Taal 1896.)
3. Aksårå ‘e’ diwaca e pepet,
arem arem, bayem, cekel, deleng, gelem, jeneng, kereng, meneng,
peteng, regeng, seneng, temen, weteng.
Pamrayogi Ki Demang : ‘e’ pêpêt, pratåndhanipún, ‘caping’
arêm arêm, bayêm, cêkêl, dêlêng, gêlêm, jênêng, kêrêng, mênêng,
pêtêng, rêgêng, sênêng, têmên, wêtêng.
(Réfêrènsi : Wêwatón Sriwêdari - 1926.)
4. Aksårå ‘e’ diwaca é taling
bendhe, cempe, dhedhe, gendhong, kere, lele, mepe, nemplok, pepe,
seje, teko, wewe.
Pamrayogi Ki Demang : ‘é’ taling, pratåndhanipún: layar manêngên
bêndhé, cêmpé, dhédhé, géndhóng, kéré, lélé, mépé, némplók, pépé,
séjé, téko, wéwé.
(Réfêrènsi : Éjaan Jawa Baku Wikpidea)
5. Aksårå ‘e’ diwaca è taling
bedheng, celeng, dendeng, gembel, jereng, kepeng, lempeng, menek,
pereng, rembes, seng, tedheng.
Pamrayogi Ki Demang : ‘è’ taling, pratåndhanipún: layar mangiwa
bèdhèng, cèlèng, dèndèng, gèmbèl, jèrèng, kèpèng, lèmpèng, mènèk,
pèrèng, rèmbès, sèng, tèdhèng.
(Réfêrènsi : Éjaan Jawa Baku Wikpidea)
6. Aksårå ‘o’ diwaca ‘o’
ora, bodo, coro, dosa, gombal, kotak, loro, moto, nolak, rodha, soto,
toko.
Pamrayogi Ki Demang : (sami)
ora, bodo, coro, dosa, gombal, kotak, loro, moto, nolak, rodha, soto,
toko.
(Réfêrènsi : Éjaan Jawa Baku Wikpidea)
7. Aksårå ‘o’ diwåcå ó-jawa
among, bolong, corong, dodol, goroh, kothong, lodhong, momong,
nonong, porong, robyong, tobong, wong.
Pamrayogi Ki Demang : ‘ó’ o jåwå, pratåndhanipún, katambahan
layar manêngên
amóng, bólóng, córóng, dódól, góróh, kóthóng, lódhóng, mómóng,
nónóng, póróng, róbyóng, tóbóng, wóng.
(Réfêrènsi : Javaanche Taal 1896.)
8. Aksårå ‘i’ diwåcå i,
aki aki, bibi, diri, giri, kisi, lindhu, kemiri, mili, nini, pipi, risi, tiris,
wiji.
Pamrayogi Ki Demang : (sami)
aki aki, bibi, diri, giri, kisi, lindhu, kemiri, mili, nini, pipi, risi, tiris,
wiji.
Réfêrènsi : Ejaan Jawa Baku Wikipidea)
9. Aksårå ‘i’ diwåcå é Jåwå,
apik, batik, carik, dingklik, gundhik, jangkrik, kirik, lampit, manjing,
nitis, pitik, resik, tasik, wisik.
Pamrayogi Ki Demang : ‘i’ diwaca é, pratåndhanipún: ‘í’
katambahan layar manêngên.
apík, batík, carík, dingklík, gundhík, jangkrík, kirík, lampít, manjíng,
nitís, pitík, resík, tasík, wisík.
(Réfêrènsi : Ejaan Jawa Baku Wikipidea)
10. Aksårå ‘u’ diwåcå u,
ayu, bayu, curiga, dudu, guru, juru, kuli, murid, numpak, puteri,
rusak, tulis, wuwu, yuyu.
Pamrayogi Ki Demang : (sami)
ayu, bayu, curiga, dudu, guru, juru, kuli, murid, numpak, puteri,
rusak, tulis, wuwu, yuyu.
(Réfêrènsi : Ejaan Jawa Baku Wikipidea)
11. Aksårå ‘u’ diwåcå o Jåwå
amuk, batuk, catut, dadung, gabung, juntrung, kalung, murung,
nundung, purun, rawuh, sampun, tembus, wurung.
Pamrayogi Ke Demang : ‘u’ diwaca ó, pratåndhanipún: ‘ú’
katambahan layar manêngên.
amúk, batúk, catút, dadúng, gabúng, juntrúng, kalúng, murúng,
nundúng, purún, rawúh, sampún, têmbús, wurúng.
(Réfêrènsi : Ejaan Jawa Baku Wikipidea)]

Tabel Abjad Latin Jawa
Untuk Keperluan
Menulis dan Membaca Bahasa Jawa dan Aksara Jawa

Aksara
Latin

Aksara Latin Jawa

a

arang, branang, carang, dagang, egrang. gajah, haram, jamas, kramas, larang, marang, nantang, palang, rajah, sarang.

å

ånå, bårå, cårå, dåsånåmå, gånå, håmå, jåkå, kålå, lårå, måtå, nåtå, pårå, råså, tåtå, wåndå.

ê

arêm arêm, bayêm, cêkêl, dêlêng, gêlêm, jênêng, kêrêng, mênêng, pêtêng, rêgêng, sênêng, têmên, wêtêng.

é

bêndhé, cêmpé, dhédhé, géndhóng, kéré, lélé, mépé, némplók, pépé, séjé, téko, wéwé

è

bèdèng, cèlèng, dèndhèng, gèmbèl, jèrèng, kèpèng, lèmpèng, mènèk, pèrèng, rèmbès, sèng, tèdhèng.

o

ora, bodo, coro, dosa, gombal, kotak, loro, moto, nolak, rodha, soto, toko.

ó

amóng, bólóng, córóng, dódól, góróh, kóthóng, lódhóng, mómóng, nónóng, póróng, róbyóng, tóbóng, wóng.

i

aki aki, bibi, diri, giri, kisi, lindhu, kemiri, mili, nini, pipi, risi, tiris, wiji.

í

apík, batík, carík, dingklík, gundík, jangkrík, kirík, lampít, manjíng, nitís, pitík, resík, tasík, wisík.

u

ayu, bayu, curiga, dudu, guru, juru, kuli, murid, numpak, puteri, rusak, tulis, wuwu, yuyu.

ú

amúk, bathúk, cathút, dhadhúng, gabúng, juntrúng, kalúng, murúng, nundúng, purún, rawúh, sampún, tembús, wurúng.


Sumbêr : Yayasan Sêkarjagad

Baca Selanjutnya...